Avgustun 19-da gagauz kompozitoru İlya Filev 70 yaşını tamannayaceydı. Onun adına anmak avşamını Gagauziya kultura bakannıı hazırladı hem geçirdi. Anılmış kompozitor, çalgıcı Gagauziya kulturasına büük varlıı braktı. Yaradıcılık avşamı artistleri, türkücüleri, çalgıcıları, dostlarını hem yakın insannarını topladı, angılarına deyni İlya Filevın yaradıcılıı regiona deyni önemli kultura payı kalȇr.
Filev İlya İlyiç – anılmış muzıkacı, kompozitor, «Gagauziyan şannı kultura çalışanı» hem «Maestru în Artă RM», millet, Halklararası yarışmaların hem festivallerin laureatı, üüredici olarak kendi türkücülüünnän uzaklarda anıldı. Bu yıl o 70-ci yıldönümünü nışannaayaceydı. İlya Filev artistlerä yazardı, yarıdıcılık yollarında yardım edärdi, kendi işlerini baaşlardı. Türkücülük incäzanaatında İlya İlyiç türkücü, aranjırovşik olarak bilinir. Yortulu avşamı Kultura bakanı Marina Semönova açtı. Kendi sözündä, o açıkladı nekadar İlya Filev gagauz kulturasına yaratmaları getirdi hem ani maȇstronun yaradıcılıı ilerleer.
MARİNA SEMÖNOVA Kultura bakanı
«İlya İlyiç – o adam, angısı muzıkayı yaradardı hem evlad boylarına onu getirärdi».
İlya İlyiç kendi yaradıcılık yolunu bayan muzıka instrumentindän başladı. Bundan sora Komradın muzıka okuluydu, Ştefan Näga uçilişçesi, Gavriil Muziçesku incäzanaat institutu, klavişalar, gitara, orkestr, ȇstrada, kompozitorluk çalışması. Önemli yolu onun ecelindä «Düz Ava» gagauz oyun hem türkü ansamblisi. Burayı o tambur instrumentinnän geldi, angısı kolektivä okadar lääzımnıydı, aklısına getirder Tatyana Şçogoleva.
TATYANA ŞÇOGOLEVA «Düz-Ava» gagauz oyun hem türkü ansamblinin başı
««Düz-Ava» ansamblisindä İlüşa üç yıl işledi. Biz bütün Moldovayı gezdik, Ukrainaya, Türkiyeyä gittik. Zamanı o kendisinä yaraştırardı».
«КАDINCA»
Коmpozitor İlya Filev Komrat kasabasına gimnı yazdı, unuversitetä, muzıka okuluna, Kirsovo küüyünä, Hederlez millet yortusuna hem çok taa başka. İlya Filevın yaradıcılık baalantısı peetçiylän Todur Zanetlän Gagauz kulturasına anıldı bölä yaratmalarlan, nicä «Bendä var bir Vatan», «Gagauziyamıza», «Gagauz kadıncası», «Yaşa, benim halkım». «Yaşa, benim halkım» kompoziţiyası gagauz halkında millet varlıı oldu.
«Yaşa, benim halkım» …
ТОDUR ZANET peetçi, yazıcı, akademik
«İlya İlyiçlän 32 yı birliktä çalıştık».
TODUR MARİNOGLU peetçi
İRİNA GERASİMOVA
“Serin Su” kolektivin sölisti
«İlya İlyicin Topracii ilin olsun. Onun muzıkası, talantı, onun canı herzaman üreklerimizdä yaşayacek. Biz herzaman onu aklımızda tutacez hem türkülerini çalacez».
2023-cü yılda «Eni Türkü» yarışmanın «En ii muzıka hem aranjırovka» nominaţiyasında İlya Filev Gran-pri ödülünü «Analar» türküsü için kazandı. Türküyü türkücü Yuliya Arnaut çaldı, tekstin avtoru Todur Zanet. «Analar» türküsü özlem hepsi analara kompoziţiyası oldu.
Маrina Semönova bildirdi, ani bu yıldan «Eni türkü» regional yarışması İlya Filev adınnan nışannanȇr, çünkü kompozitorun adı lääzım onun yaratmalarında sade diil, ama genç talantların kompoziţiyalarında ötsün. Türkücünün Tukan Olesänın yaradıcılık yolu doorudan kompozitorlan Filev İlyaylan baalı. Olesä o türkücülerin birisi, kiminnän İlya Filev çeketti işlemää.
ЕLENA FİLEVA İlya Filevın eşi
«Açan İlya bir yaratmaylan çok işlärdi. O unudardı, ani lääzım imää, uyumaa. Bir sözü ama o pek sık tekrarlardı– «Pek önemli insan kendisindän sora faydalı bişey braksın»».
İlya Filev muzıka instrumentlerindä oynardı, avaları yazardı, aranjırovkaları yapardı, muzıkaylan o yaşardı. Kirsovo küüyündä yaradıcılık avşamı –kolaylık maȇstroyu akıla getirmää sade diil, ama taa bir kerä göstermää, ani onnan yaradılı muzıka yaşȇȇr hem evlad boylarını birleştirer.